Tọa đàm Học thuật về Kiến trúc Bản Địa Vùng Mekong tại Viễn Đông Bác Cổ EFEO Lần thứ 36

Chiều ngày 18.05.2026, TS.KTS. Huỳnh Văn Khang – giảng viên Viện Đô thị Thông minh và Quản lý (ISCM) – đã được mời trình bày tại Toạ đàm lần thứ 36 tại Trung tâm Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp (EFEO) TP. Hồ Chí Minh với chủ đề: “Hình thái cư trú và định dạng nhà ở của cộng đồng Chăm Hồi giáo vùng đồng bằng sông Cửu Long”. 

Được thành lập từ năm 1898, Viện Viễn Đông Bác Cổ - Pháp (École Française d’Extrême-Orient - gọi tắt là EFEO) là một trong những tổ chức nghiên cứu học thuật uy tín và lâu đời nhất về lịch sử, văn hoá và văn minh châu Á. Tại Việt Nam, EFEO giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đặt nền móng cho nhiều lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn Việt Nam hiện đại, đồng thời đóng góp những thành tựu khoa học rất có giá trị trong việc nghiên cứu và khôi phục những nền văn minh, văn hóa lâu đời của các dân tộc Việt Nam nói riêng và vùng Viễn Đông nói chung. 

Chuỗi tọa đàm học thuật của EFEO tại TP. Hồ Chí Minh là diễn đàn chuyên môn quy tụ các học giả, nhà nghiên cứu và chuyên gia trong nhiều lĩnh vực, được tổ chức theo hình thức trao đổi học thuật chuyên sâu với số lượng người tham dự giới hạn. 

Mở đầu tọa đàm, TS. Olivier Tessier – Trưởng đại diện Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp (EFEO) tại Việt Nam đã phát biểu khai mạc và giới thiệu phần trình bày của TS.KTS. Huỳnh Văn Khang. 

Trong phần trình bày, TS.KTS. Huỳnh Văn Khang tập trung phân tích hệ thống cư trú và cấu trúc nhà ở truyền thống của cộng đồng Chăm Hồi giáo tại Đồng bằng sông Cửu Long trong mối quan hệ với điều kiện khí hậu, văn hoá và bối cảnh cộng cư đa dân tộc. Nghiên cứu được phát triển từ quá trình khảo sát điền dã tại 13 tỉnh thành và 9 làng Chăm, với dữ liệu hơn hai ngàn căn nhà cùng khoảng 150 bản vẽ kiến trúc. Thông qua việc đối chiếu các biến đổi không gian nhà ở truyền thống theo thời gian, bài trình bày làm nổi bật giá trị của tri thức bản địa trong thích ứng môi trường sống và bảo tồn bản sắc văn hoá trước tác động của quá trình đô thị hóa nhanh chóng tại Đồng bằng sông Cửu Long. Những nghiên cứu này cũng đã được công bố trên các tạp chí khoa học uy tín quốc tế như Springer và trình bày tại nhiều hội thảo học thuật quốc tế về kiến trúc và phát triển bền vững. 

Buổi tọa đàm đã được nhiều học giả, kiến trúc sư, sinh viên trong và ngoài nước tham gia, và thảo luận về một đề tài di sản được tiếp cận bằng phương pháp nghiên cứu mới. Những tìm tòi trong bài nghiên cứu đã mở ra những phát hiện mới, đóng góp cho việc bảo tồn di sản và tăng cường tính đa dạng dân tộc trong kiến trúc bản địa Việt Nam. Đại diện EFEO cũng đánh giá đây là một trong những buổi tọa đàm thu hút sự quan tâm lớn từ người tham dự trong chuỗi hội thảo.  

TS. Olivier Tessier - Giám đốc viện Viện Đông Bác Cổ EFEO  và TS.KTS. Huỳnh Văn Khang 

Phần trình bày của TS.KTS. Huỳnh Văn Khang tại Toạ đàm lần thứ 36 của EFEO là một dấu ấn đáng trân trọng đối với các hoạt động nghiên cứu của ISCM. Thông qua cách tiếp cận liên ngành cùng phương pháp khảo sát thực địa chuyên sâu, nghiên cứu đã mở ra nhiều góc nhìn mới về di sản cư trú của cộng đồng Chăm Hồi giáo vùng Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần làm rõ giá trị của tri thức bản địa trong thích ứng môi trường sống và bảo tồn bản sắc văn hoá địa phương. Những tìm tòi trong nghiên cứu cũng đóng góp cho công tác bảo tồn di sản, đồng thời thúc đẩy nhận thức về tính đa dạng dân tộc trong kiến trúc bản địa Việt Nam. 

Với định hướng nghiên cứu liên ngành và thực hành học thuật gắn với bối cảnh địa phương, ISCM không ngừng thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu, giảng dạy và hợp tác học thuật trong nước và quốc tế nhằm đóng góp những góc nhìn mới về kiến trúc, đô thị và môi trường sống bền vững. Các nghiên cứu của Viện tập trung vào mối quan hệ giữa khí hậu, văn hoá, con người và không gian sống trong bối cảnh chuyển đổi đô thị tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Tin và ảnh: Viện Đô thị Thông minh và Quản lý (ISCM)